Aanwinsten 2007
Van de beeldhouwer Jan Bronner (1881-1972) werden drie schetsboekjes verworven. Deze hebben alledrie betrekking op zijn leertijd in Haarlem, de jaren voordat hij in 1907 als student werd toegelaten tot de Rijksacademie. De boekjes vormen een mooie aanvulling op het Jan Bronner Archief.
Mevrouw H. Nielen-Koot schonk brieven afkomstig uit de nalatenschap van Gerard Koot en Laura Andriessen. Het betreft brieven van en aan de schilder W. Vester (1824-1895) en brieven van onder meer de kunstenaars D.A.C. Artz, Anton Mauve en Albert Neuhuys gericht aan de schilder J.F. Brugman (1830-1898). Tevens bevat de schenking correspondentie van de beeldhouwer Mari Andriessen (1897-1979) met zijn familie uit de periode 1915-1977.
Mevrouw G.S. Hulst schonk een aanvulling op de collectie Salomon Garf (1879-1943). De schenking bevat atelier- en portretfoto’s van de kunstenaar en documentatie over onder andere de Prix de Rome van 1904.
De kunstenaar Bud Oostrom (1936) schonk ingekomen brieven van diverse collega-kunstenaars en instellingen uit de periode 1964-1996. Daarnaast bevat de schenking een aantal publicaties en (pers)documentatie waaronder een Pamflet uit 1977.
De beeldhouwer Ruud Kuijer (1959) schonk naast documentatie betreffende zijn eigen werk, fotokopieën van ingekomen brieven van A.M. (Bram) Hammacher (1897-2002) uit de periode 1995-2001.
Mevrouw Hester Albach schonk brieven afkomstig van haar grootmoeder Jacoba de Gruyter (echtgenote van Johannes Tielrooy). Het bretreft brieven van Piet Ouborg (1893-1956) voornamelijk gericht aan de heer en mevrouw G.H. Jonker-de Gruyter uit de periode 1949-1955.
De historicus Arthur Legger schonk het archief van de kunstschilder en pictoloog Maurits Michiel (‘Mou’) van Dantzig (1903-1960).
De kunstenares Josephine Sloet schonk archief en persmateriaal en overige documentatie betreffende het leven en werk van haar overleden echtgenoot, de schilder-tekenaar Gerard Verdijk (1934-2005) uit de periode 1957-2004.
Oswald Berends schonk archivalia afkomstig van zijn vader Ton Berends (1923-2003). Dit vormt een welkome aanvulling op het reeds aanwezige archief van Galerie Nouvelles Images, waarvan Ton Berends de eigenaar was.
Van Frits Nobbe, Ilona Nobbe en Roland Nobbe ontving het RKD omvangrijk archief- en documentatiemateriaal betreffende hun broer de schilder Walter Nobbe (1941-2005). Samen met Pat Andrea en Peter Blokhuis vormde Nobbe in de jaren zeventig in Den Haag de ABN-groep. Deze kunstenaars maakten, met hun academiegenoten Jurjen de Haan en Maarten van Dreven, in die jaren naam als de ‘Nieuwe Realisten’.
Ton van Kalmthout schonk documentatie over leven en werk van de beeldhouwer Tjipke Visser (1876-1955). Het bevat naast biografische gegevens ook een toespraak gehouden door de dochter van Tjipke Visser, de beeldhouwster Marijcke Visser, ter gelegenheid van de ingebruikneming van de koorbankoverkapping in de Sint Gertrudiskerk te Workum.
Dankzij de steun van de M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting, de Stichting Herinneringsfonds Vincent van Gogh en de Stichting Cornelis Hofstede de Groot / Vrienden van het RKD konden de in 1989 door oud-conservator Kees Broos aan het RKD geschonken brieven van de kunstenaar Bram van Velde (1895-1981) aan zijn mecenas Eduard Hendrik Kramers (1861-1949) in belangrijke mate worden aangevuld. Deze aanwinst completeert de in de jaren 1922-‘35 gevoerde correspondentie vrijwel geheel en bevat tevens door Bram van Velde meegezonden, contemporaine persartikelen, foto’s en diverse bijlagen (zoals ontvangstbewijzen en een notitie met een inrichtingstekening van Geer van Velde).
Via een schenking door Alliantie Ontwikkeling bv en Stichting Latei Projectontwikkeling aan de gemeente Amersfoort ten behoeve van het Mondriaanhuis – Museum voor Concrete Kunst in Amersfoort kreeg het RKD in totaal een 8-tal brieven en briefkaarten, met bijbehorende enveloppen en een visitekaartje, van Piet Mondriaan (1872-1944) gericht aan de schilder Gerard Hordijk (1899-1958) in langdurig bruikleen. Deze correspondentie is direct afkomstig uit de nalatenschap van Hordijks zoon en kwam via diens weduwe beschikbaar.
Cora de Vries schonk de nog beschikbare posters van haar Galerie Collection d’Art in Amsterdam en alle nog resterende Collection d’Art-edities. Dit bulletin verscheen van 1969 tot en met 2004 in 35 jaargangen, gemiddeld 8 nummers per jaar, bij de tentoonstellingen van de kunsthandel. Uit de geschonken exemplaren konden enkele complete sets worden samengesteld.
De heer Allard van Aalst heeft correspondentie van bankier Cornelis Johannes Karel van Aalst (1866-1939) aan het RKD geschonken. Van Aalst, lange tijd president van de Nederlandsche Handel-Maatschappij (NHM), bezat een bekende verzameling zeventiende-eeuwse Oude Meesters. De correspondentie uit het Archief Van Aalst heeft betrekking op deze schilderijen.
Van de kunstschilder en tekenaar Ben Akkerman (1920) ontving het RKD een aanvullende schenking op zijn archief. Het bevat stukken over de tentoonstelling van zijn werk in Rijksmuseum Twenthe gehouden in 2007.
Het Gemeentemuseum Den Haag droeg diverse documentatiebescheiden en archivalia definitief over aan het beheer van het RKD. Deze schenking bevat het Archief Sal Slijper, beelddocumentatie betreffende Piet Mondriaan, biografisch fotomateriaal en bijbehorende negatieven betreffende Piet Mondriaan, documentatiemateriaal over Matthijs Maris en Jacoba van Heemskerck, biografische gegevens over diverse kunstenaars en los documentatiemateriaal zoals fiches en foto’s.
Van de heer H. van Valkenburg verwierf het RKD het archief van de Portable Gallery. Deze - internationaal actieve - mobiele galerie, mede opgericht door Van Valkenburg, realiseerde projecten op lokatie. In Nederland (Amsterdam, Hoorn, Bergen [N.H.] en Alkmaar) zijn tentoonstellingen gehouden van voornamelijk videokunst. Het archief van de Portable Gallery bevat ook audiovisueel- en beeldmateriaal.
Mevrouw C.R. van Roode te Loosdrecht schonk in juni 2006 een drietal mappen met pers- en fotodocumentatie en zakelijke correspondentie van monumentaal kunstenaar Louis van Roode, monumentaal kunstenaar (1914-1964). De zakelijke correspondentie uit de periode 1960-1964 geeft een goed inzicht in de opdrachtverlening, de geldbedragen en de artistieke denkwereld van Van Roode. Verder zijn er foto’s aanwezig van de vervaardiging van monumentale mozaïeken voor onder andere ‘Hotel Brittannia’ in Vlissingen (1954-1955) en het Holbeinhuis in Rotterdam. Bovendien bevond zich tussen de foto’s nog een foto van Cas Oorthuys van het Rotterdamse Stationspostkantoor. Voor dit gebouw ontwierp Van Roode een monumentaal kunstwerk van glas-in-beton.
Mevrouw Gels A.Versteegh schonk als executeur-testamentair archivalia en documentatie van haar oom de kunstverzamelaar Salco Tromp Meesters (1930-2006). Naast correspondentie betreft het agenda’s met aantekeningen, (veiling)catalogi en door Salco Tromp Meesters verzamelde documentatie over diverse kunstenaars.
Het aan de Universiteit Utrecht in langdurig bruikleen gegeven archief van de kunsthistoricus Max J. Friedländer (1867-1958) werd door de erven overgedragen aan het RKD. Het archief bevat personalia, correspondentie, notitieboekjes en losse aantekeningen, manuscripten, (veiling)catalogi en diverse (pers)documentatie uit de periode 1890-1958.
De heer Sjarel Ex en mevrouw Els Hoek schonken in juli 2007 de documentatie die zij in de jaren 1980 aanlegden van het archief van Piet Zwart. Deze documentatie kwam tot stand in het woonhuis van de weduwe van Piet Zwart, Nel Zwart-Cleyndert, te Wassenaar en is een laatste registratie van het archief van Piet Zwart voordat dit naar verschillende musea in binnen- en buitenland uitwaaierde. De documentatie bevat kopieën en transcripties van correspondentie met onder meer. El Lissitzky en Kurt Schwitters. De collectie vormt een goede aanvulling op het Piet Zwart Archief dat al in het RKD berust.
Van mevrouw N.M. Peters-Hofland ontving het RKD het archief van de tekenaar en schilder Douwe Komter (1871- 1957). Komter dreef bovendien vanaf 1902 een kunsthandel aan het Rokin in Amterdam. Het archief bevat de neerslag van zijn activiteiten als handelaar in de vorm van kasboeken en correspondentie met buitenlandse kunstenaars. Foto’s en overig beeldmateriaal van Komter is toegevoegd aan de collectie beelddocumentatie van het RKD.
Mevrouw T.C. van Driel van Wageningen schonk als excecuteur-testamentair archiefbescheiden van de naaldkunstenares Ernee van der Linden-’t Hooft (1911-2004), Het archief bevat drie fotoalbums en brieven onder andere van Richard Roland Holst.
De erven van de Leidse kunsthistoricus prof.dr. Henri van de Waal (1910-1972) schonken in augustus zijn archief. Het archief bevat onder andere correspondentie met de kunsthistoricus Erwin Panofsky. Het archief is vooral een neerslag van de bemoeienissen van Van de Waal met ‘Iconclass’, een iconografische classificatiesysteem op onderwerpen in de beeldende kunst.
De heer Jef Schaeps, conservator Prenten &Tekeningen van de UB / Prentenkabinet Leiden, schonk een aanvulling op het archief van de kunsthandel van Nicolaas Beets.
Bovendien schonk hij een aanvulling op de al aanwezige documentatiecollectie van de kunsthistoricus Frans M. van Leeuwen over diens pleidooi dat het auteurschap van de tekeningen 'Naar het Leven' van Pieter Bruegel eigenlijk berusten bij Roelant Savery.
Van mevrouw H. Harders-Henriët uit Almere-Haven ontving het RKD als schenking een map met archiefmateriaal betreffende de beeldhouwer H.A. (Henk) Henriët (1903-1945), over de periode 1930-1945. Het geschonken archiefmateriaal over de periode 1930-1945, bevat behalve brieven, ook een afschrift van een notariële akte waarin Henriët de opdracht krijgt voor het vervaardigen van een beeld voor de oud-directeur van het Rijksmseum, F. Schmidt-Degener. Het archief bevat persoonlijke archiefbescheiden zoals een paspoort en een ‘stamboekje’.
Mevrouw E.Y. Henny-De Jong te Huizen schonk foto’s van de verhuizing van het Rijksmuseum in de Tweede Wereldoorlog en van de bouw van kelders in de duinen. De foto’s zijn afkomstig uit de nalatenschap van de heer K.E. Schuurman, conservator van het Rijksmuseum en later van het Haags Gemeentemuseum en van mevrouw Schuurman-Henny.
Van kunsthistorica Alied Ottevanger ontving het RKD fotokopieën van brieven van Jan Mankes aan de kunstverzamelaar A.A.M. Pauwels uit 1914 en enkele fotokopieën van brieven van Jan Mankes aan Helene Wolf.
Van het Teylers Museum ontving het RKD een twaalftal dozen met beeldmateriaal en een flink aantal briefkaarten gericht aan de heer prof.dr. J.Q. van Regteren Altena en zijn echtgenote. Het beeldmateriaal is ondergebracht in de collectie beelddocumentatie van het RKD.
Dankzij een financiële gift van een particulier en een schenking ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van het RKD kon in september jongstleden het archief van de Canadese kunsthistoricus dr. Robert P. Welsh (1932-2000) worden verworven. Dit archief beslaat de periode 1960-2000 en bevat vooral onderzoeksmateriaal betreffende het vroege oeuvre van Piet Mondriaan (1872-1944). In een volgend Bulletin zal nader over deze verwerving, die nog niet is afgerond, worden bericht.