Aanwinsten 2008
De heer Erik Leeuwenberg (Rotterdam) schonk archiefmateriaal van Anton Molkenboer (1872-1960), van diens broer Theo Molkenboer (1871-1920), en van hun beider overgrootvader, de beeldhouwer Willem B.G. Molkenboer (1844-1915). Bovendien bevindt zich bij deze schenking materiaal van monumentaal kunstenaar Antoon Derkinderen (1857-1925). De schenking werd in een eerder stadium voorlopig geordend door de heer Lodi Leeuwenberg uit Amsterdam.
In oktober schonk mevrouw Van der Harten (Eindhoven) door tussenkomst van Maureen Trappeniers (conservator Noordbrabants Museum) zeven brieven uit 1940-1941 die Piet Wiegman aan kunsthandelaar Jan van der Harten stuurde. De heer Van der Harten werd later commissaris van de Koningin in Noord-Brabant.
In december 2007 schonk dr. Herbert van Rheeden (Amsterdam) archiefmateriaal van de Haagse kunstenaar Wim Beuning (1914-1986). Beuning was docent aan de Haagse Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten van 1943-1986, lid van de Haagse kunstenaarsvereniging Pulchri Studio, vrijmetselaar en gnosticus. Het geschonken archiefmateriaal bevat vooral aantekeningen en geschriften van de agnosticus Beuning. Van Herbert van Rheeden, oud-leerling van Beuning, verscheen in 2006 bij de Walburgpers de publicatie ‘Wim Beuning 1914-1986, Kunstenaar, docent en gnosticus’.
Galeriehouder Bram Volkers en Louk Leffelaar schonken het archief van Galerie Asselijn uit Amsterdam. Het archief bestaat uit dossiers van door de galerie georganiseerde tentoonstellingen, uitnodigingen, verkooplijsten, en stukken betreffende de sluiting van de galerie. Galerie Asselijn toonde in haar bestaan het werk van kunstenaars als Gé-Karel van der Sterre, Harold Schouten, Arie de Groot, Willem den Ouden, Cees Andriessen, Dick Cassée e.v.a.
De heer P.A. Postema en mevrouw H.J. (Hennie) Greven uit Amsterdam schonken archiefmateriaal van de monumentale kunstenaars Jeroen Voskuyl (1914-1959) en Elga Eymer (1908-2004). Van Voskuyl bevindt zich in dit archief correspondentie betreffende monumentale kunstopdrachten voor overheidsgebouwen zoals het Ministerie van Landbouw en Visserij in Den Haag. Van Elga Eymer is een dagboek bewaard met alle volgens haar belangrijke gebeurtenissen tot 1962. De archieven geven bovendien ook inzicht in het werk en het leven van de moeder van Elga Eymer, Adrienne Broeckmann-Klinkhamer (moeder van Elga Eymer), haar vader A. Broeckmann, haar grootvader A.M. Broeckmann, en haar oudoom Louis Eijmer; allen waren kunstschilder of tekenaar.
Mevrouw C.C.M. Nolet-Nolet uit Den Haag schonk brieven en briefkaarten die haar vader Anthony (‘Toon’) Nolet ((1867-1961) van kunstenaar Willy Sluiter (1873-1949) ontving. Het betreft 39 brieven en 170 briefkaarten, alle rijkelijk geïllustreerd. Zie ook het artikel van Hans Wijgergangs over de schenking van deze brieven in dit RKD-Bulletin.
Dankzij de bemiddeling van de heer Klaas Laansma ontving het RKD archief- en documentatiemateriaal van de Vereniging voor Originele Grafiek uit de periode 1997-1999 en 2001-2002, en uitnodigingen e.d. betreffende Glasgaleries uit voornamelijk 2007.
De heer Arnold Bomans schonk archiefmateriaal over Kees Verwey, afkomstig van zijn vader J.A. (Jan Arnold) Bomans (1915-2000), broer van de schrijver Godfried Bomans. Het geschonken materiaal dateert uit de periode circa 1950-2006.
Mevrouw Josephine Sloet (Frankrijk) schonk een aanvulling op archiefmateriaal van Gerard Verdijk (1934-2005), bestaande uit hoofdzakelijk krantenartikelen en tijdschriftartikelen uit de periode vanaf 1960, en verder aangevuld door mevrouw Sloet tot en met 2007.
Van mevrouw Vimal Korstjens ontving het RKD een exemplaar van haar doctoraalscriptie ‘In het spoor van het Bauhaus (II) weefwerk van Kitty van der Mijll Dekker’. De scriptie wordt in de bibliotheek opgenomen.
Van de heer W.R.K. Perizonius (namens mw. E.M. Th. Lindgren-Perizonius) te Den Haag, ontving het RKD vier plakboeken betreffende de Galerie Kunst van Onzen Tijd/Galerie Loujetzky in Den Haag. Paul I. Loujetzky was eigenaar en oprichter van Kunstzaal Kunst van Onze(n) Tijd. De schenkers zijn respectievelijk kleinzoon en dochter uit een eerder huwelijk van mevrouw A.C. Loujetzky-Cames van Batenburg.’
Via kunsthandel Hoogsteder & Hoogsteder in Den Haag ontving het RKD een omvangrijke schenking beeldmateriaal betreffende Nederlandse en buitenlandse negentiende eeuwse kunst.
Door Jan Teeuwisse is het archief van de beeldhouwer Han Wezelaar (1901-1984) aan het RKD overgedragen. Dit archief vormde een belangrijk uitgangspunt voor zijn dissertatie over de kunstenaar, Han Wezelaar, statuaire (2003). Naast correspondentie bevat het archief dossiers inzake opdrachten en tentoonstellingen, voorts notitieboekjes en agenda’s, stukken aangaande lidmaatschappen, commissies en dergelijke. Ook biografische foto’s betreffende Wezelaar en zijn familie, foto’s van opdrachtgevers, collega’s en hun werk zijn opgenomen. De oeuvrecatalogus met 225 catalogusbeschrijvingen en bijbehorende foto’s en negatieven vormt ook onderdeel van de schenking.
De kunstenaar Henk Peeters (1925), mede-oprichter van de Nul-groep, schonk archief en documentatie betreffende zijn werk en activiteiten voor de Nul-groep en Zero. Deze belangrijke schenking bevat onder meer mappen met gevoerde correspondentie, onder anderen met Yajoi Kusama (1929), foto’s van betrokkenen, documentatie van gehouden tentoonstellingen en vele van de bijbehorende publicaties. Dit archief kan voorlopig alleen op afspraak worden ingezien.
Van de heer Ernst Hildebrand ontving het RKD fotokopieën van brieven, prent-en briefkaarten van de kunstenaar Jan Schoonhoven (1914-1994). De voornamelijk Duitstalige brieven zijn gericht aan mevrouw Heide Hildebrand en de heer Ernst Hildebrand. Een enkele brief is afkomstig van Henk Peeters. De schenking bevat ook enige documentatie betreffende tentoonstellingen van Schoonhoven bij Galerie Hildebrand in Klagenfurt. Correspondentie en documentatie omvatten de periode 1962-1986.
Kunsthistorica Wies van Moorsel droeg het archief van haar tante Nelly van Doesburg (geb. Petronella Johanna van Moorsel, 1899-1975) officieel over aan het RKD. Het archief- en documentatiemateriaal bestaat uit memoires, dagboeknotities, agenda’s met aantekeningen en stukken betreffende de nalatenschap van Nelly en Theo van Doesburg (1893-1931), bekend als de Schenking Van Moorsel. Met gebruikmaking van onder meer dit archief schreef Wies van Moorsel de biografie ‘De doorsnee is mij genoeg’, Nelly van Doesburg 1899-1975, Nijmegen 2000.
Jan van Adrichem, Amsterdam, schonk een door hem aangelegde documentatiemap met uitgetypte interviews ten behoeve van zijn publicatie Beeldende kunst en kunstbeleid in Rotterdam 1945-1985, Rottterdam 1987. Het betreft interviews, uitgetikt door Hanneke van Nieuwenhuyzen, met onder meer Wim Beeren, J.C. Ebbinge Wubben, Renilde Hammacher, Wim Hofman, Johan Huyts, Ludo Pieters en Jan Riezenkamp.
De Stichting Agnes van den Brandeler schonk het archief van Jonkvrouwe Agnes van den Brandeler aan het RKD. Belangrijke bestanddelen van dit archief zijn de losse, rijk geïllustreerde dag- en nachtboekbladen, (familie-)correspondentie en foto’s van haar werk. De door Van den Brandeler verzamelde documentatie over Nicolas de Staël is ook in dit archief te vinden. Tijdens haar leven heeft Van den Brandeler al delen van haar correspondentie aan het RKD geschonken.
De heer Jan van der Ploeg schonk een aantal foto’s afkomstig uit de nalatenschap van Agnes van den Brandeler. Deze door de kunstenares gemaakte foto’s van schilderijen en aquarellen van haar hand van Haagse locaties zijn aan het archief Agnes van den Brandeler toegevoegd.
De Stichting Françoise van den Bosch, vertegenwoordigd door de heer P.H. Verspijck Mijnssen en mevrouw Liesbeth den Besten, schonk archiefbescheiden van deze Stichting uit de periode 1980 tot en met 1995. Naast het eenmaal in de twee jaar beschikbaarstellen van een prijs, toe te kennen aan een vormgever/ontwerper van sieraden en objecten, wil de Stichting de belangstelling voor het sieraad bevorderen. Het werk van Françoise van den Bosch (1944-1977) is hiertoe een leidraad.
Mevrouw Claar Brand schonk gedichten van de kunstenaar Jan F. van Deene (1886-1977). Zij kreeg de gedichten van de dochter van de kunstenaar en gebruikte ze voor haar doctoraalscriptie over F.J. van Deene. De gedichten zijn geschreven in de periode 1906-1951. Het merendeel hiervan is getypt, een paar gedichten zijn met de hand geschreven.
Van mevrouw P. van Lookeren Campagne ontving het RKD het oorlogsdagboek van de kunstenares Tjitske Geertruida Maria van Hettinga Tromp (1872-1962), met transcriptie. In dit dagboek doet zij verslag van haar belevenissen in de periode 14 mei 1942 -19 mei 1945. Het betreft onder meer het contact met de kunstenares Jo Koster (1869-1944).
Kunsthistorica Wietske van der Wielen schonk archief van haar vader de beeldhouwer Ybe van der Wielen (1913-1999). Het archief bevat onder andere stukken betreffende opdrachten, tentoonstellingen, een lezing over beeldhouwen, drie fotoalbums met zijn werk en losse foto’s. Wietske van der Wielen voegde gegevens toe over de uitgevoerde kunstwerken met verwijzingen naar het door haar geschreven boek Ybe van der Wielen beeldhouwer, Bloemendaal 2006.
Via mevrouw Jantiene van Elk van het Textielmuseum te Tilburg ontving het RKD archiefmateriaal van de kunsthistorica dr. G.T. van IJsselsteyn (1892-1975). Van IJsselsteyn was gespecialiseerd in oude kunstnijverheid en tapijtkunst. Het archief bevat brieven, verwijzingen naar afbeeldingen, maar vooral kaartsystemen met fiches: ‘wandtapijten op thema’s’, ‘boeken op auteur’, ‘boeken op thema’, en fiches van onder andere boedelbeschrijvingen en overgeschreven brieven uit de periode 1814-1879. Het materiaal zal worden toegevoegd aan de archiefstukken betreffende haar publicatie over damast, een schenking van haarzelf uit 1962.
Van Bureau Atelier HSL ontving het RKD archief- en beeldmateriaal inzake kunstprojecten. Deze projecten werden vanwege de aanleg van de HSL-lijn (Hoge Snelheids Lijn) gerealiseerd. Het archief omvat de periode 2000-2008.
De Stichting Sluyterman van Loo schonk archief- en documentatiemateriaal betreffende het tentoonstellingsproject ‘Tijd van Oogsten’. Dit project werd ter gelegenheid van het 90-jarig jubileum van de Stichting Sluyterman van Loo in 2006 gehouden in het historisch park ‘De Buitenplaats Akerendam’ te Beverwijk. De overgedragen documentatie bevat reeksen interviews (op casseteband), onder anderen met de kunstenaars Marinus Boezem, Dora Dolz, Nel van Lith, Jan van Munster, Pearl Perlmuter en Auke de Vries.
De kunstenaar en auteur Har Sanders (1929) schonk delen van zijn archief aan het RKD. Het bevat onder andere correspondentie met diverse collega’s uit de wereld van de beeldende kunst. Daarnaast bestaat het archief uit manuscripten van eigen teksten, agenda’s met dagboeknotities, plakboeken met knipsels en afbeeldingen van eigen werk en stukken over opdrachten.
Van dr. José Boyens, kunsthistorica, ontving het RKD door haar gevoerde correspondentie met prof. dr. J.G. van Gelder, de kunsthistorica Aleid Loosjes-Terpstra, de beeldhouwer Fioen Blaisse en met verscheidene andere beeldhouwers. De correspondentie werd gevoerd in het kader van Boyens’ publicatie De druppel holt de steen uit, Venlo 1989.
De cineast Nico Crama schonk documentatie en archivalia verzameld tussen 1971 en 1973 voor zijn film-essay over Piet Mondriaan (1872-1944). Voor deze film heeft Crama kunnen rekenen op de medewerking van vrienden van Mondriaan zoals Michel Seuphor, André Kertèsz, Cas Oorthuys en Harry Holtzman. Met name Holtzman toonde zich zeer betrokken en stelde verschillende biografische documenten ter beschikking waaronder foto’s van Mondriaans laatste atelier in New York. De dia’s van deze atelierfoto’s, die in opdracht van Crama zijn vervaardigd, maken ook deel uit van het archief. Het film-essay over Piet Mondriaan werd meermaals bekroond en is sinds februari 2008 op dvd te koop bij de entreebalie van het RKD.
De heer Klaas Laansma schonk archiefmateriaal van de Vereniging voor Originele grafiek (V.O.G.). Het bevat stukken over de eerste vijf Grafieksymposia van de Vereniging gehouden in de periode 1997-2002.
Via Peter van Dam ontving het RKD drie cahiers met krantenknipsels van en over het werk van de kunstschilder Jord van Calker uit de periode 1940-1984. Jord van Calker maakte deel uit van de Gooische schildersvereniging en de Vereeniging voor beeldende kunstenaars Sint Lucas te Amsterdam.
Prof. dr. E. Haverkamp Begemann schonk als executeur testamentair archief afkomstig uit de nalatenschap van restaurator Carel Frederik Louis de Wild jr. (1900-1988). De schenking bevat correspondentie uit de periode 1930-1970 en een kaartsysteem met gegevens over gerestaureerde kunstwerken. Daarnaast bevat het archief aantekeningen van zijn vader, de restaurator Carel Frederik Louis de Wild sr. (1870-1922), uit de jaren 1913-1920. Het materiaal vormt een goede aanvulling op het archief van De Wild sr. dat eerder aan het RKD werd overgedragen.
De heer H.J.A. (Han) Boldrik schonk archief van Elisabeth Jessurun Lobo. Mevrouw Lobo, opgeleid als antiquair, was vanaf de jaren zestig werkzaam bij Kunsthandel De Boer te Amsterdam. Het archief Jessurun Lobo bevat brieven en briefkaarten, onder anderen van Max J. Friedländer, uit de periode 1947-1956.
Frans van Burkom, werkzaam bij het Instituut Collectie Nederland (ICN), droeg een doos kaarten over met gegevens over de geschiedenis van de Nederlandse Kunst Stichting (NKS), de jaren 1951-1983. Deze informatie werd samengesteld bij het afscheid van NKS-directeur Henk Visser.